ACTIE: Gratis verzending op bestellingen boven de 75 euro!

Soorten gitaareffecten

Als (bas)gitarist heb je de keuze uit een enorme hoeveelheid soorten gitaar effectpedalen. Ze komen met fancy namen en rare vormen, maar wat doen deze effecten nu precies? Hieronder wordt een overzicht gegeven van de meest voorkomende soorten gitaareffecten, gevolgd door een korte uitleg.

Overzicht

Chorus

Compressor

Delay/echo

Distortion/overdrive/fuzz

Equalizer

Flanger

Multi-effect

Phaser

Reverb

Wah wah

Tips

Chorus

Een chorus verrijkt je originele signaal met een gesimuleerde tweede signaal waarvan de frequentie (toonhoogte) licht afwijkt. Door de delay en pitchmodulatie ontstaat een bredere, maar scherpe, frequentieband rondom je originele toonhoogte. Het versterken/uitdoven van de harmonischen levert een dromerig, ambient geluid als resultaat op.

Compressor

Een compressor zorgt ervoor dat het geluidsignaal wordt samengedrukt ("to compress"). Dit zorgt ervoor dat ze zachter gespeelde noten worden versterkt, terwijl de hardere worden verminderd in geluidssterkte. Dit levert een gelijkmatiger volume op. Vaak heeft een compressor ook een "sustain" functie: Hierbij wordt het langzaam uitstervende signaal telkens weer bijversterkt, waardoor het lijkt dat langdurig het zelfde volume blijft bestaan.

Delay/echo

Een delay of echo is tegenwoordig vrijwel hetzelfde effect: een herhaling van je signaal. Meestal wordt het effect als echo aangeduid wanneer het een verre herhaling van je signaal oplevert. Een delay is veelzijdiger en kan een herhaling geven na milliseconden tot seconden.

Distortion/overdrive/fuzz

Dit zijn effecten waarbij je signaal vervormd wordt. Distortions, overdrives en fuzzes hebben veel overeenkomsten. Een overdrive kan als snel op een distortion gaan lijken bijvoorbeeld.
Een onvervormde noot heeft een 'perfecte' sinus als signaal; dus met afbuigende toppen. Een distortion zorgt ervoor dat deze toppen horizontaal worden afgekapt (hard clipping). Hierdoor gaat er informatie over het signaal verloren, met als gevolg dat er een rauwe sound ontstaat, vaak gehoord in rock en metal.
Een overdrive is een variatie hierop: in plaats van dat de toppen worden afgekapt, worden deze samengedrukt (soft clipping). Deze compressie hoeft niet per definitie tot signaalverlies te leiden. Het clipping-proces is geleidelijker waarbij de toppen nog een bepaalde afbuiging heeft en behoudt daarom beter het karakter van de gitaar. Dit geluid simuleert overstuurde buizen en wordt veel gebruikt bij blues, metal, maar ook als extra boost voor een solo. Als laatste zijn er ook fuzzes. Dit is de zwaarste vorm van oversturing, waarbij de sinus veranderd richting een blokgolf. Hierdoor gaat er veel informatie verloren, maar ontstaat er een zoemerig, brommend geluid, alsof er gaten in je speaker zitten. Dit effect is populair geworden door gitaarlegendes zoals Hendrix en Page.

Equalizer

Een Equalizer (of EQ) is simpel gezegd een volumeknop per frequentie. Per toonhoogte kan dus bepaald worden of deze versterkt of afgezwakt moet worden zodat het geluid het beste uitkomt in de mix.

Flanger

Een flanger is ontstaan doordat een vinger op de rand (flange) van een van de twee ouderwetse tape-recorders werd gehouden. Hierdoor ontstond een klein verschil in snelheid tussen de twee tracks, waardoor een soort "swoosh" hoorbaar wordt. Het proces lijkt veel op hoe een chorus ontstaat en worden soms dan ook in één effect geproduceerd.

Multi-effect

Zoals de naam doet vermoeden zijn dit effectpedalen waarin meerdere effecten zijn verwerkt. Dit varieert van enkele effectjes tot echte 'alleskunners' en alles daartussen in. Hierbij kan 1 chip het gehele apparaat aansturen, of bestaat het effectenpedaal uit een aantal aparte circuits welke in 1 behuizing gestopt zijn.

Phaser

Een phaser zorgt voor een fase-draaiing van het geluid. Het signaal wordt gesplitst, een hoeveelheid graden (bijv 90 graden: MXR Phase 90) uit fase gedraaid, en terug gebracht bij het originele signaal. Hierdoor worden bepaalde frequenties in het spectrum uitgedoofd, waardoor een heen en weergaand geluid hoorbaar wordt. Deze sound wordt gebruikt binnen reggae, maar ook door van Halen en zelfs Daft Punk.

Reverb

De reverb (galm) wijkt in essentie niet veel af van een delay of echo. Van origine is een reverb een effect wat gebruik maakte van een veer (springreverb) of metalen platen (platereverb) welke mee gingen resoneren. Dit zorgt voor een ruimtelijk galm effect waardoor de sound net wat dikker wordt.

Wah wah

Dit pedaal zorgt voor een 'menselijke stem' effect, klinkend als "wah wah". Een filter 'veegt' door het frequentiebereik met bediening van de voet waardoor de corresponderende toonhoogtes worden benadrukt. Dit effect is goed te combineren met een distortion/overdrive/fuzz, zoals te horen bij solos van Metallica en Hendrix.

Tips

Bedenk hoeveel effecten je gaat gebruiken. Maak je voornamelijk gebruik van distortion? Dan is een multi-effect waarschijnlijk overdreven. Een los pedaal is ontworpen voor dat ene effect en zal dus meer mogelijkheden hebben binnen dit gebied.
Anderzijds is een multi-effect ook weer handig om te experimenteren met nieuwe geluiden, of je hele rij met losse effecten te vervangen. Bedenk dan wel dat de kwaliteit van het geluid minder kan zijn. Een hoogwaardig effect kost meer, maar klinkt in het algemeen beter/veelzijdiger.